Co zrobić, gdy nie ma pieniędzy na zachowek?

Dziedziczenie to temat, który często wiąże się z dużymi emocjami. Z jednej strony pojawia się świadomość, że zmarła osoba pozostawiła po sobie majątek, z drugiej występują problemy związane z jego podziałem. Bardzo często dochodzi do sytuacji, gdy jeden ze spadkobierców na mocy działu spadku otrzymuje dany przedmiot, na przykład nieruchomość, a pozostałym należy się spłata. Co jednak zrobić, gdy okazuje się, że brakuje pieniędzy, by zaspokoić spadkobierców? Czy ustawodawca przewidział jakiejkolwiek rozwiązanie w takiej sytuacje? Jakie kroki powinien powziąć spadkobierca który chce zatrzymać mieszkanie, ale nie stać go na rozliczenie z resztą rodziny?

Czy istnieje w polskim prawie obowiązek spłaty spadkobierców?

Na mocy dziedziczenia każdy z następców prawnych zmarłego nabywa udział udział w całym spadku rozumianym jako ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci. A zatem, jeżeli na przykład w skład spadku wchodzi mieszkanie, samochód i biżuteria, a spadkobierców jest czworo, to każdy z nich ma prawo do ¼ udziału w każdym z tych przedmiotów.

Co istotne, dopiero na mocy działu spadku – umownego bądź sądowego – konkretna osoba może stać się wyłącznym właścicielem np. mieszkania. Przy czym w takim wypadku jest ona zobowiązana rozliczyć się z pozostałym spadkobiercami za pomocą spłat. Najczęściej wiąże się to z odczuwalnym obciążeniem finansowym.

Kogo może dotyczyć brak pieniędzy na spłatę spadkobierców?

Brak pieniędzy na spłatę spadkobierców pojawia się najczęściej w sytuacji, gdy:

w skład spadku wchodzi jakiś bardzo wartościowy przedmiot majątkowy, taki jak dom czy luksusowy samochód,
jeden z spadkobierców chce taki przedmiot zachować, nie wyrażając zgody na jego sprzedaż i podział uzyskanych z tego tytułu środków finansowych,
inni spadkobiercy żądają od niego spłaty, a dana osoba nie ma funduszy na spłatę ich udziałów.

Wówczas najczęściej pojawia się spadkobierców pytanie: jaki jest termin spłaty spadku i co w sytuacji, jeżeli dana osoba nie posiada pieniędzy na spłatę udziałów pozostałych spadkobierców? Niestety, odpowiedź nie zawsze jest oczywista.

Jakie są termin spłaty spadku?

Termin spłaty spadku wynika z sposobu dokonania działu spadku przez spadkobierców:

umowny dział spadku – działający w porozumieniu spadkobiercy ustalają na mocy zawartej umowy samodzielnie harmonogram spłat, który umożliwia rozłożenie zobowiązania na dogodne raty na przestrzeni kilku lat,
sądowy dział spadku – w postanowieniu o dziale spadku sąd przyznając dany przedmiot należący do spadku konkretnemu spadkobiercy może określić, w jakim terminie i w jakiej wysokości mają nastąpić spłaty. Sąd bierze pod uwagę w takim możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego do spłat spadkobiercy. Co istotne, w razie rozłożenia spłat na raty ich terminy uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. Jednocześnie w przypadku braku porozumienia sąd może zarządzić sprzedaż przedmiotów należących do spadku i podział uzyskanych w ten sposób środków pomiędzy spadkobierców.

Skąd wziąć pieniądze na zachowek?

Częstokroć spadkobiercy zadają sobie pytanie skąd wziąć pieniądze na zachowek. W takiej sytuacji osoba, która odziedziczyła spadek, ale nie dysponuje wolnymi środkami finansowymi na spłatę uprawnionych, ma kilka możliwości do wyboru:

zaciągnięcie kredytu – najczęściej wybierane przez spadkobierców rozwiązanie polegające w szczególności na zaciągnięciu kredytu hipotecznego, którego spłatę zabezpiecza hipoteka ustanowiona na otrzymanej w spadku nieruchomości,
sprzedaż otrzymanego w spadku majątku – pozwala na uzyskanie pieniędzy, które można następnie przeznaczyć na uregulowanie zachowku,
zawarcie ugody – zdarza się, że uprawnieni do zachowku godzą się na mocy zawartej umowy na rozłożenie należnego im zachowku na raty albo przesunięcie terminu jego spłaty w czasie, wiedzą, że druga strona rzeczywiście planuje ich spłacić,
wsparcie rodziny – niektórzy spadkobiercy mogą liczyć na pomoc członków rodziny przy spłacie zachowku, którzy w tym celu udzielają im prywatnych nieoprocentowanych pożyczek lub czyni na ich rzecz darowizny pieniężne.

adwokat wspiera klientkę, która nie ma pieniędzy na zachowek

Co zrobić, gdy brakuje pieniędzy na spłatę zachowku?

Roszczenie o zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, którzy zostali pominięci w testamencie lub otrzymali na jego mocy mniej, niż wynika z przepisów spadkowych. Sprawy spadkowe mogą być więc skomplikowane nawet w sytuacji, gdy spadkobierca pozostawił po sobie testament.

W sytuacji, gdy osoba dziedziczy cały majątek, a inny członek rodziny występuje z żądaniem zapłaty zachowku, spadkobierca zobowiązany bywa do wypłacenia często znacznych kwot. Gdy nie ma pieniędzy na spłatę zachowku, może próbować:

zawrzeć ugodę pozasądową i rozłożyć płatność zachowku na raty,
w trakcie postępowania sądowego wnieść o odroczenie zapłaty zachowku lub jego rozłożenie na raty,
sprzedać otrzymany w spadku majątku bądź zaciągnąć kredyt, aby uzyskać niezbędne do zapłaty zachowku środku finansowe.

Brak polubownej zapłaty zachowku uprawnionej do tego osobie może spowodować wystąpienie przez nią na drogę postępowania sądowego z pozwem o zapłatę. W przypadku uwzględnienia żądania zapłaty przez sąd uprawniony do zachowku może następnie skierować sprawę do komornika.

Jakie są konsekwencje braku spłaty spadkobierców?

Brak spłaty spadkobierców, bez podjęcia próby porozumienia się w tym zakresie przez zobowiązanego z pozostałymi spadkobiercami, prowadzi do:

konfliktów rodzinnych,
spraw sądowych o dział spadku lub o zapłatę zachowku,
licytacji komorniczej nieruchomości,
popadnięcia w długi.

W rezultacie istotnym jest, aby nie unikać obowiązku spłaty spadkobierców, udając przy tym, że problem nie istnieje. Należy w takim wypadku podjąć jak najszybciej negocjacje i poszukać realnych źródeł finansowania spadkobierców. W tego typu sprawach pomoże adwokat Gdańsk, który zabezpiecza interesy klienta na każdym etapie postępowania. Brak pieniędzy na spłatę spadkobierców i wierzycieli to problem, który można rozwiązać za pomocą dostępnych środków prawnych i ekonomicznych.

Wstecz

Co zrobić, gdy nie ma pieniędzy na zachowek? Adwokat Gdańsk

Jesteś zainteresowany lub masz pytania? Chętnie Ci pomogę!