Co zrobić, gdy panuje niezgoda przy dziale spadku? Podpowiadamy!

Dział spadku budzi w praktyce wiele emocji i bywa źródłem konfliktów w rodzinie. Zdarza się, że spadkobiercy nie są w stanie osiągnąć kompromisu co do sposobu podziału majątku pozostawionego przez zmarłego. Wobec braku zgody spadkobierców co do działu niezbędne jest przeprowadzenie postępowania przed sądem. W konsekwencji istotne jest zrozumienie przyczyn powstawania nieporozumień przy podziale majątku oraz możliwości rozwiązania powstałego pomiędzy spadkobiercami konfliktu. Warto również wiedzieć co się stanie, w sytuacji, gdy jeden ze spadkobierców jest bierny i nie interesuje się majątkiem spadkowym.

Dział spadku niezgoda – dlaczego najczęściej powstaje?

Dział spadku często wywołuje konflikty wśród spadkobierców. W szczególności dotyczą one:

• wartości poszczególnych przedmiotów wchodzących w skład spadku – nieruchomości (np. mieszkania, działki, domu) czy ruchomości (np. samochodu, biżuterii, mebli),
• sposobu podziału majątku spadkowego – gdy jeden ze spadkobierców chce jego sprzedaży i podziału uzyskanych w ten sposób środków finansowych między spadkobierców, a inny chce daną rzecz zachować dla siebie,
• oczekiwań finansowych – niektórzy wolą spłatę, inni udział w naturze w przedmiotach wchodzących w skład spadku,
• kwestii emocjonalnych – spory o przedmioty o wartości sentymentalnej.

Niezgoda przy dziale spadku występuje dosyć często w przypadku powołania do spadku wielu spadkobierców, a brak porozumienia pomiędzy nimi prowadzi do konieczności skierowania sprawy do sądu.

Dział spadku w sądzie, a brak zgody wśród spadkobierców

W sytuacji, gdy brak jest możliwości uzyskania porozumienia spadkobierców co do działu spadku, spór w tym zakresie rozstrzyga sąd. W takim wypadku postępowanie sądowe ma na celu doprowadzenie do ugody pomiędzy spadkobiercami i ustalenie sprawiedliwego podziału majątku mającego na względzie interes każdej ze stron.

Postępowanie sądowe w zakresie działu spadku wszczynane jest na wniosek spadkobierców, który powinien zawierać w szczególności wskazanie wszystkich uprawnionych do dziedziczenia oraz przysługujących im udziałów, wykaz przedmiotów należących do spadku oraz proponowany sposób podziału masy spadkowej. W toku sprawy sąd dokonuje analizy składu spadku oraz wartości poszczególnych rzeczy wchodzących w jego skład.

Sąd rozważa również zgłaszane przez spadkobierców propozycje, co do sposobu podziału majątku spadkowego. Postępowanie kończy wydanie postanowienia o dziale spadku, w którym sąd przyznaje poszczególne przedmioty danym spadkobiercom, zasądzając w miarę potrzeby obowiązek spłat bądź dopłat. Sądowy dział spadku może trwać od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy i liczby uczestników. Niestety, sprawy spadkowe bywają nader skomplikowane, dlatego w ich rozstrzygnięciu pomóc może doświadczony adwokat. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których między spadkobiercami z jakichś powodów nie ma zgody w zakresie podziału odziedziczonego majątku.

Brak zainteresowania spadkiem ze strony spadkobiercy – co zrobić?

W praktyce zdarza się, że spadkobierca nie wykazuje zainteresowania spadkiem. Taka osoba w szczególności nie podejmuje żadnych działań co do majątku spadkowego, nie ponosi kosztów utrzymania spadku. Bierność może mieć też miejsce w toku postępowania o dział spadku, kiedy to spadkobierca nie odpowiada na wezwanie, czy też nie stawia się na rozprawy. W takiej sytuacji sąd może:

• prowadzić postępowanie pomimo bierności spadkobiercy,
• ustanowić kuratora, jeśli jego miejsce pobytu jest nieznane,
• rozstrzygnąć sprawę zgodnie z dowodami i twierdzeniami pozostałych spadkobierców.

Brak aktywności jednego ze spadkobierców nie blokuje podziału majątku spadkowego, ale może go znacząco opóźnić.

Braku zgody przy dziale spadku – jak temu zaradzić?

Brak zgody pomiędzy spadkobiercami przy dziale spadku ma konkretne konsekwencje, takie jak:

• wydłużenie postępowania – sądowe procesy mogą trwać latami,
• wyższe koszty – konieczność pokrycia opłat sądowych, kosztów biegłych i pełnomocników,
• ryzyko eskalacji sporów rodzinnych, które często prowadzą do zerwania więzi pomiędzy najbliższymi,
• niepewność majątkowa – dopóki dział nie zostanie przeprowadzony, żaden ze spadkobierców nie ma wyłącznego prawa do konkretnego składnika wchodzącego w skład spadku.

Jednakże istnieją sposoby, aby uniknąć powyższych negatywnych skutków braku zgody przy dziale spadku:

• negocjacje rodzinne – rozmowy prowadzone przez spadkobierców w spokojnych warunkach, w których udział może brać udział także prawnik,
• mediacja – niezależny mediator może pomóc spadkobiercom wypracować kompromis co do podziału majątku spadkowego,
• umowny dział spadku – w przypadku, gdy uda się porozumienie spadkobiercy mogą zawrzeć umowę działową, na której podstawie podzielą pomiędzy siebie należący do spadku majątek,
• spłaty i dopłaty – rozwiązanie, w którym jeden spadkobierca przejmuje majątek spadkowy, a pozostali otrzymują ekwiwalent pieniężny.

Jak podzielić spadek przy braku zgody wszystkich spadkobierców?

Dział spadku najłatwiej przeprowadzić, jeśli w kwestiach formalnych wszyscy spadkobiercy wyrażają taką samą wolę. Jednak nie zawsze między nimi występuje zgoda, co zasadniczo komplikuje całą procedurę. Adwokat Gdańsk to osoba, do której warto zwrócić się w tego typu sprawach. Specjalista oceni, jakie działania podjąć, aby do minimum zminimalizować stres i finalnie podzielić spadek między uprawnionych.